เพชรแท้ เพชรเทียม เพชรเลียนแบบ เพชรสังเคราะห์ เพชรสวิส เพชรรัสเซีย เพชรCZ
รวม สรุปย่อเกี่ยวกับเพชร ความแตกต่างของเพชรแต่ละแบบ วิธีการดูเพชรเลือกซื้อเพชร

  • เพชรแท้ (diamond) คือ แร่ที่เกิดจากการตกผลึกของธาตุคาร์บอน (Carbon) ในทรงลูกบาศก์ (Cubic) ซึ่งถูกความร้อนและความกดดันสูงบีบอัดตามธรรมชาติจนกลายเป็นผลึกที่มีความแข็งแกร่งมากสุด (10/10 ตามสเกลของโมห์) เมื่อถูกเจียระไนได้สัดส่วนที่เหมาะสมแล้ว จะทำให้สมบัติทางแสงของเพชรเพิ่มมูลค่าให้แบบทวีคูณ นั่นคือความสามารถในการหักเหแสง ซึ่งเพชรมีค่าดัชนีหักเห 2.417
    *ดรรชนีหักเหของแสง คือ การวัดวามสามารถในการหักเหของแสงที่เดินทางผ่านเพชร ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะตัวของเพชรที่สามารถรวม การหักเห และการสะท้อนแสงกลับมาที่ผู้มองให้เห็นเป็นประกายระยิบระยับแวววาวโดยแทบจะไม่สูญเสียประกายไปแม้แต่น้อย
  • เพชรเลียนแบบ (diamond simulant) คือ สิ่งที่เลียนแบบเพชร เลียนแบบหมายถึง ลักษณะทางกายภาพ คือหน้าตา คล้ายเพชร แต่ลักษณะทางเคมีไม่เหมือนกัน

*แร่อื่น ทั้งที่มีตามธรรมชาติและที่ไม่มีอยู่เดิม ที่สามารถเอามาใช้เลียนแบบเพชร มีหลายชนิดเช่น CZ (Cubic Zirconia); Carborundum (SiC); YAG (Yttrium Aluminium Garnet); GGG (Gadolinium Gallium Garnet) ฯลฯ

  • เพชรสังเคราะห์ (Synthetic diamond) คือ สิ่งที่มีลักษณะทางเคมีเช่นเดียวกับเพชร คือ มีค่าการกระจายแสง ค่าความถ่วงจำเพาะ ค่าดัชนีหักเห และเป็นแร่ คาร์บอนเหมือนกัน ต่างกับเพชรตรงที่เกิดขึ้นจากน้ำมือมนุษย์ทำขึ้น ก็คือเกิดในห้อง Lab ส่วนเพชรแท้ เกิดจากธรรมชาติ
  • เพชรCZ (Cubic Zirconia) คือวัสดุสังเคราะห์ ที่มีลักษณะเป็นผลึกทรงลูกบาศก์ของเซอร์โคเนียมไดออกไซด์ (Zirconium Di Oxide; ZrO2)
    • ใส ไร้ตำหนิ ไม่มีมลทินด้านใน
    • ดัชนีหักเห (2.1-2.2) สูงเกือบเท่าเพชร (2.417)
    • ความแข็ง 8.5 Mohs เกือบเท่าเพชร (10 Mohs)
    • ความถ่วงจำเพาะ 5.8 ซึ่งมากกว่าเพชร (S.G. = 3.52) เกือบเท่าตัว

การสังเคราะห์แร่เซอร์คอน (Zircon) ซึ่งเป็นแร่ธาตุที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติของเซอร์โคเนี่ยมซิลิเกต เพื่อให้ได้ เซอร์โคเนี่ยมนั้น ถือเป็นที่มาส่วนหนึ่งของCZ เรียกได้ว่าเป็นอัญมณีสังเคราะห์ มีลักษณะทางกายภาพคล้ายเพชร (เลียนแบบเพชร) แต่ลักษณะทางเคมีไม่เหมือนเพชร (องค์ประกอบทางเคมีคือคาร์บอน; C) เพราะคือ Zirconium (Zr)

*เซอร์โคเนี่ยมซิลิเกต (ZrSiO4) เป็นแร่ธรรมชาติ คนไทยเรียก “เพทาย” ใช้เป็นเครื่องประดับที่นิยมอีกตัวหนึ่ง
*CZ ถือเป็นได้ทั้งเพชรสังเคราะห์
(แต่เป็นการสังเคราะห์เซอร์โคเนี่ยม ไม่ใช่สังเคราะห์คาร์บอน) และ เพชรเลียนแบบ; ไม่ใช่เพชรแท้!

  • เพชรรัสเซีย คือ ด้วยเหตุผลที่ รัสเซีย มีความชำนาญสุดในการผลิต CZ ให้ได้ตามต้องการ เลยเรียกกันว่า “เพชรรัสเซีย”, นอกจากนั้น รัสเซีย ยังเป็นแหล่งเจียระไนเหลี่ยมเพชรที่สวยที่สุดในโลก โดยในวงการจิวเวลรี่ เรียกว่า “เพชรรัสเซี่ยนคัท”, อาจเป็นเพชรแท้หรือเพชรสังเคราะห์ก็ได้ แต่ในความหมายของคนไทยที่เรียกเพชรรัสเซีย ส่วนใหญ่จะหมายถึงเพชรCZ
  • เพชรเบลเยี่ยม คือ เพชรที่มีการเจียระไนเหลี่ยมในประเทศเบลเยี่ยม หรือที่เรียกว่า “เพชรเบลเยี่ยมคัท”, เบื้องต้นยังบอกไม่ได้ว่าเป็นเพชรแท้หรือไม่
  • เพชรสวิส คือ เป็นคำเรียกแบบไม่เป็นทางการที่คนไทยนิยมเรียกเพชรสังเคราะห์

ราคา เรียงตามลำดับ ดังนี้

  1. เพชรแท้ตามธรรมชาติ – เป็นแร่หายาก
  2. เพชรสังเคราะห์จากคาร์บอน – คุณสมบัติทางเคมีเหมือนเพชรแท้ตามธรรมชาติ เพียงแค่เกิดขึ้นในห้องทดลอง แต่ไม่นิยมเนื่องจากต้นทุนสูงมาก
  3. เพชรสังเคราะห์จากแร่อื่นที่มีคุณส – มีลักษณะเหมือนหรือใกล้เคียงเพชรแท้ทางกายภาพ แต่คุณสมบัติทางเคมีต่างกัน เช่น
    • Moissanite (หรือโมอิส) จะแพงกว่าเพชรสังเคราะห์อื่นๆทุกตัว เนื่องจากมีคุณสมบัติใกล้เคียงเพชรแท้มากที่สุด
    • CZ
  4. เพชรเลียนแบบ – มีลักษณะทางกายภาพบางอย่างที่เหมือน เช่น แก้ว คริสตัล ฯ

วิธีการตรวจสอบเพชรแท้ หรือเพชรสังเคราะห์

  • ทดสอบการนำความร้อนของเพชร โดยเครื่องมือที่เรียกว่า Diamond Tester; เพชรธรรมชาติแท้จะเป็นตัวนำความร้อน ส่วนเพชรCZ ไม่นำความร้อน หรือเป็นฉนวนความร้อน
  • ตรวจสอบน้ำหนัก ความใส สี ความคม และตำหนิ หรือลักษณะทางกายภาพภายนอก โดยผู้เชี่ยวชาญด้านเพชร, เว้นแต่กรณีที่เพชรCZเกรดคุณภาพสูง อาจยากที่จะตรวจสอบด้วยวิธีนี้

อ้างอิง: